herra. ek: þottizst þat vita med þui at þer höfdut varat alla menn við al fara þangal æinir saman en skelmirinn kom upp at vid mundim æigi klakklaust skilia. en ek ætlade at þer mumdit-uakna vid herra er hann æpli ok þoltumz ek þa holpinn ef þer yrdit uarir vid. Suo uar ok sagde konungr at ek uaknnade vid ok suo uissa ek huat fram for ok þui let ek hringia at ek uissi at æigi munde þer ella duga. en hræddizst þu ekki þa er pukinn tok at:æpa. þorsteinn suarar. ek uæit ekki huat Þat er hræzslan herra. Uar æinge olte j.briosli þer sagde konungr. Þetta er tilf. Cd. Flateyjarbók I; 27 418 Ólafs Saga Tryggvasonar. Æigi uar þat sagde þorstæinn þuiat vid hit sidazsta opit skaut mer næsta skelk j bringu. Konungr suarar. nu skal auka nafnn þitt ok kalla þig Þorstein skelk hedan af. ok er her suerd at ek uil gefa þer at nafnnfesti. þorsteinn þakkade honum. Suo er sagt at þorsteinn gerdizst hirdmadr Olafs konungs ok uar med honum sidan ok fell a Orminum langa med odrum kauppum konungs. (26) ÞAATTR ÞIDRANDA OK ÞORHALLZ. va er sagt þa er Haralldr hinn harfagri uar ordinn æinualldz- konungr yfir Noregi tok hann laug ok let Rognnualld Mæra jall skera hár sitt ok þa gaf jall honum kenningarnafnn ok kallade hann Haralld hinn harfagra. þat þotti uera sannefni. Suo segia ok sumir menn at konungr gaf jalli j harskurdar laun Hialltland ok Orknneyiar. En er jall talade uit sonu sina budu þeir honum Hrolfr ok Hrollaugr at fara til Orknneyia. en jalli var ekki um þat. þui sagde hann Hrollaugi suo. ekki mattu jall vera þuiat þu hefir ekki styrialldar skaplynde ok þat hygg ek at uegar þinir liggi vt til Jslandz. þat kom fram sem jall sagde at Hrollaugr for til Jslandz. hann uar höfdinge mikill ok hellt vel vingan vid Haralld konung en for alldri sidan til Noregs. Haralldr konungr sende Hrollaugi suerd gott ok hornn buit ok gullhring er vo fim aura. Suerdit bar sidan Kolr son Siduhallz. Hrollaugr þikir uerit hafa gðfgazstr allra landnamsmanna } Austfirdinga fiordunge. Hrollaugr var fadir Gizsorar! kælisuelgs er atti Gro dottur þordar Jllugasonar?. þeirra doltir uar þordis modir Hallz a Sidu. Hallr a Sidu atti Joræide Þidrandadoltur. þeirra son uar Þorsteinn fadir Magnus fodur Æinars fodur Magnus byskups. Annar son Siduhallz uar Egill fadir þorgerdar modur Jons byskups hins helga. þoruardr Hallzson uar fadir þorgerdar modur Jörundar? modur Hallz presta fodur Gizsorar fodur Magnus byskups. Jnguelldr dottir Hallz a Sidu uar modir þoreyiar modur Sæmundar prestz hins froda. þordis* dottir Halla uar modir Jnguelldar modur Liotz fodur Jarnngerdar modur Valgerdar modur Bauduars fodur Gudnyiar modur Stullusona. 1) r. Ozsorar 2) r.illuga — *) r.Jorunnar —$) r. þorgerdr þáttr þiðranda ok þórhalls. 419 Fra Þidranda. á a 335. Ðorhallr het madr norrænn hann kom til Jslandz a dögum Hakonar jalls. hann tok land j Syrlækiarosi ok bio a Hörgslande. þor- hallr uar madr frodr ok miog framsynn ok var kalladr þorhallr spa- madr. þorhallr bio þa a Hörgslande en Siduhallr bio at Hofui j Alfta- firde ok var med þeim hin mesta uinatta. gisti Hallr a Hörgslande huert sumar er hann kom til þings. þorhallr for oft til hæimboda austr Þangat ok uar löngum þar. Sonr Hallz hinn ellzsti het þidrande. hann uar manna uænstr ok efniligazstr. unni Hallr honum mest allra sona sinna. Þþidrande for landa a medal þegar hann hafde alldr til. hann uar hinn uinsælsti huar sem hann kom þuiat hann uar hinn mesti atgiorui- madr litilatr ok blidr vit alþydu ok huert barnn. þat uar æitt sumar at Hallr baud þorhalli vin sinum austr þangat þa er hann ræid af þinge. Þorhallr for austr litlu sidar ok tok Hallr uel uid honum sem hann Uar uanr med hinum mesta blidskap. dualdizst þorhallr þar um sumarit ok sagde Hallr at hann skyllde æigi fyrre hæim fara en lokit uære haustbode. þat sumar kom Þidrande vt j Berufirde þa var hann atian uelra. for hann heim til fodur sins ok daduzst menn þa enn miog ab honum sem oft adr ok lofudu atgerui hans. en þorhallr spamadr þagde lafnan þa er menn lofudu hann mest. þa fretti Hallr hui þat sætti þuiat mer Þikir þat merkiligt er þu mælir. þorhallr suarar. ekki gengr mer þat til þess at mer mislike nokkurr hlutr vid hann edr þig eda ek Siai sidr en adrir menn hans uænlæik ok atgerui helldr berr hitt til at Margir lofa hann. hefir hann ok marga hluti til þess þoat hann uirde Sig litils sialfr. kann uera at hans nioti æigi leingi ok mun þer! þa ærin eftirsia at vm son þinn suo uel mannadan þoat æigi lofui firir þer! allir menn hans atgerui. En er aleid sumarit tok Þþorhallr at Oglediazst. Hallr spurde hui þat sætti. Hann segir. illt hygg ek til haust= bods Þessa. þuiat mer bydr suo firir at spamadr mune vera drepinn at þeirre ueitzslu. þar kann ek at gera græin a sagde bonde. ek a uxa æinn „xij. uetra gamlan þann er ek kalla spamann þuiat hann er spak- are en huert naut annat en hann skal drepa at haustbodinu. ok þarf Þig þetta æigi at ugledia þuiat ek ætla at þessi min uæitzsla sem adrar Skal þer ok öllum minum monnum uerda til sæmdar. Þþorhallr suaradi. ek fann ok æigi þetta til af þui at ek væri hræddr um mitt lif. ok bodar mer firir mæiri tidende ok undarligri þau er ek mun æigi at sinne upp kueda. Hallr mællti. þa er ok ekki firir at bregda ueitzslunne. Þorhallr suarar. ekki mun þat gera at mæla þuiat þat mun fram ganga ' þat Ca. 27* 420 Olafs Saga Tryggvasonar. sem ætlat er. Ueitzslan uar buin at ueirnattum. kom þar fatt bodsmanna þuiat. uedrit uar huast ok uitgerdarmikit. En, er menn settuzst til borda um kuelldit þa mællti, þorhallr. bidia. uillda ek at menn hefde mitt rad um, þat at æingi madr kæmi vt a þessi nott þuiat mikil, mein (7) munu. a liggia ef af, þessu, er brugdit. ok huerir hlutir sem verda j bend- ingum gefui menn æigi. gaum at þuiat illu mun furda (ef nökkurr) annzsar til. Hallr bad menn hafa ok hallda ord þorhallz þuiat þau riufazst ekki segir hann. ok er vm heilli bezst at bua. þidrandi, gek vm bæina; uar hann j þui sem, odru, miukr ok litilatr. En er menn gengu, at: sofa þa skipade Þþidrande gestum. sæng sina en hann slo ser nidr j, seti yzst vid þile. En er flestir menn voru sofnadir þa var kualt dyra ok let æinge. madr sem visse ok for suo þrysuar. þa spratt þidr- andi upp ok mællti. þetta er skam mikil at menn lata her allir sem sofui ok munu. bodsmenn komnir. Hann tok suerd j hond ser ok gek vt. hann sa öngan mann. kom honum þa þat j hug at nökkurir bods- menn. munde hafa ridit firir heim til bæiarins ok ridit sidan aftr j moti þeim er seinna ridu. hann gek þa undir uidarkostinn ok heyrde at ridit uar nordan a uollinn. hann sa at þar uoru konur .ix. ok voru allar j suðrtum klædum ok höfdu brugdin suerd. j hondum. hann heyrde ok ai ridit uar sunnan a uollinn þar voru ok .ix. konur allar j liosum klædum ok a huitum hestum. þa uillde þidrande snua inn aftr ok segia monnum synina. þa bar þar at: fyrr konurnar þær hinar suartklæddu ok. sottu at honum en hann uardizst uel. ok dreingiliga. Langri stundu sidarr uaknade þorhallr ok spurde huort Þþidrandi uekti. ok uar honum æigi suarat. Þorhallr quad þa mundu ofsofit. uar þa vt gengit. uar a tunglskin. ok frostuidri. þeir fundu Þþidranda liggia særdan ok uar hann. borinn: jnn. ok er menn hofdu ord uit hann segir hann þetta allt sem firir hann hafdi borit. Hann andadizst. þann sama morgin j lysing. ok var lagdr j haug at fornum sid. heiðinna manna. sidan var halldit frettum um manna ferdir ok uissu menn ekki uonir vvina þidranda. Hallr spurde þorhall: hueriu. gegnna munde þessi hinn undarligi hlutr. Þorlallr suarar. þat væit ek æigi. en geta ma. ek til at þetta hafui öngar konur uerit, adrar en fylgiur ydrar frænda. get ek at her komi sidaskipli ok. mun þessu. næst koma sidr betri hingat til landz. ætla ek þær diser ydrar er fylgt hafua. þessum alrunade nu; hafua vitat. firir sidaskipte ok þat ai þær munu verda afhendar þeim frændum. nu. munu þær æigi una þui at hafa önguan skatt af ydr adr þær skiliazst vid. ok munu þær hafua þetta j sinn hlut. en. hinar betri diser. mundu uilið“ healpa honum ok kuomuzst æigi uit at suo bunu. Nu bodade þessi ath- Kristni þáttr. 421 burdðr firir sem þorhallr sagde ok margir hlutir þvuilikir þenna fagn- adartima sem eftir kom at allzualldande gud læit miskunnar augum a þenna lyd er Jsland by(g)de ok leysti þat folk firir sina eyrendreka af longu fiandans þrældemi ok læiðdi sidan til samlags eilifrar erfdar sína elskuliga sonu. sem hann hefir hæitit ollum þeim er honum vilia þiona med stadfestu godra verka. suo ok æi sijdr synde vvinr allz mannkyns opinberliga j slikum hlutum ok morgum Ödrum þeim er j frasagnir eru færdir huersu nauðigr hann let laust sitt ranfæinge þat er ath skilia þann lyd er hann hafdi adr allan tima halldit hertekinn j villu- böndum sinna boluadra skurgoda. þa er hann hneykti med slikum áhlaupum sinnar grimdarfullrar ræiðe a þeim sem hann hafðe uölld yfir sem hann uisse nalgazst sina skam ok makligan skada sins herfangs. En Halli þotti suo mikit laat Þidranda sonar sins at hann unde æigi læingr at bua at Hofui. færde hann bygd sina til þuottár. þat uar einn tima at þuolta þa er þorhallr spamadr uar þar at hæimbode med Halli. Hallr la j huilugolfui en þorhallr j annare rekkiu en gluggr var a huilugolfinu. ok æinn morgin er þeir uoktu badir þa brosti þorhallr. Hallr mællte. hui broser þu nu. þorhallr suarar. af þui brosi ek at margr holl opnaz ok huert kuikuendi byrr sinn bagga bæðe sma ok stor ok gera fardaga. Ok litlu sidar urdu þau tidende sem nu skal fra segia. Þþangbrandr kom til Jslandz ok baud cristni. 336. þa er Olafr konungr Trygguason hafde .ij. uetr radit firir Noregi sende hann þangbrand prest til Jslandz sem fyrr er ritat. hann kom skipi sinu j Seluog j Alftafiord hinn nyrdra. en er landzmenn uissu at þangbrandr ok hans menn voru kristnir þa uilldu þeir æigi Mæla vid þa ok ekki visa þeim til hafnar ok ongnan manndom ne hial(p) uilldu bygdarmenn uæita þeim. J þann tid bio Siðuhallr at Þuotta. hann atti nordrferd j Fliotzdal at sinu! skulldafari ok eyrendum. en er hann for sudr aftr þa kom þangbrandr til motz vid hann gek firir hann ok kuaddi hann virduliga. (0) sagde hann Halli tilgang sinnar Þarkuomu ok þat med at Olafr konungr hafde senth orð til ef hann bæri at Austfiordum at hann uæitti honum sitt traust huers sem hann kynne uit at þurfa. bad þangbrandr þa at Hallr munde koma skipi hans til hafnar ok uæita honum forsio annarligra hluta ser naudsyn- 1) sinum Cd. 422 Olafs Saga Tryggvasonar, ligra. Hallr tok þeim uel ok godgiarnnliga ordum hans ok ordsending Olafs konungs. fek hann þegar mann til at flytia skip þangbrand j Alftafiord hinn sydra j Leiruuog ok let þar upp setia sem sidan hæitir Þþangbranz hafnn edr hrof en farminn allan let hann flytia hæim a tunuoll sinn ok georde þeim þar tialld þat er þeir biuggu j vm uetrinn. þar saung þangbrandr messur ok flutti fram gudligt embætti. Hallr uar vel til þangbranz ok allra hans felaga ok uæitti þeim alla naudsynliga hluti. uar hann löngum j budinne hea þeim. þat uar vm haustit hinn næsta dag firir Michaelis messu þa letu þeir þangbrandr nónhæilagi. Hallr bonde var þar ok spurde hui þeir letu af at vinna. þangbrandr suarar. þenna dag er eftir ferr holldum (uer) heilagt ok hatidliga til dyrdar hinum hæilaga Michaeli hofudæingli guds. Hallr mællti. huerr uar Michael sa firir ser edr huersu er hann j hatt. þangbrandr suarar. Michael uar æigi madr helldr ande skapadr af gude almatkum ok skip- adr hofdinge annarra æingla þeirra er hann hefir til setta at strida J moti dioflinum ok hans fiandligum eyrendrekum ok at hlijfa öllu kristnu